Sayın Başbakanlarımız

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:57

Mustafa Kemal ATATÜRK (1881-1938)
1881 yılında Selanik’te doğdu. İlk öğrenimini ve askerî öğrenci olarak orta öğreniminin bir kısmını Selanik’te yaptı. Manastır Askerî Lisesi’ni bitirdi. 1902 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1905 yılında Harp Akademisi’nden mezun oldu. Orduda çeşitli vazifeler aldı. 1913 yılında Sofya’da Ataşemiliter olarak bulundu.

Birinci Dünya Harbi sırasında, Çanakkale Muharebelerinde, Tümen Komutanı ve Anafartalar kahramanı olarak temayüz etti. 1916 yılından itibaren, Doğu ve Güney cephelerinde Kolordu ve Ordu Komutanlığı yaptı. Bitlis ve Muş’u düşman işgalinden kurtardı. Filistin ve Suriye cephelerinde görev aldı.

Mondros Mütarekesi’nden sonra Sevr Antlaşması hükümlerine dayanılarak ülkenin yabancılar tarafından işgali üzerine, 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a çıkarak Türk Millî Mücadelesi’ni başlattı. Amasya Genelgesi, Sivas ve Erzurum Kongreleri ile milletin istiklâli, ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliğini ilân ederek bu mücadelenin esaslarını tespit etti.

Askerî görevlerinden istifa ederek 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni topladı. Meclis Başkanı seçildi. 25 Nisan – 3 Mayıs 1920 tarihleri arasında Muvakkat Encümen Reisi, 3 Mayıs 1920 – 24 Ocak 1921 tarihleri arasında da I. İcra Vekilleri Heyeti Reisi (Başbakan) olarak görev yaptı.

5 Ağustos 1921 tarihinde Başkomutanlık görevini üstlenerek Anadolu’nun Yunan işgalinden kurtarılması için mücadeleye devam etti. Sakarya Meydan Savaşı’nı kazandı. 19 Eylül 1921 tarihinde Meclis tarafından kendisine Mareşal ve Gazi unvanı verildi.

26 Ağustos 1922 tarihinde işgalci Yunan kuvvetlerine karşı Büyük Taarruz’u başlattı. Beş gün sonra 30 Ağustos 1922 tarihinde de Başkomutanlık Meydan Savaşı’nı kazandı.

Anadolu’nun düşman işgalinden kurtulmasından sonra padişahlık ve halifelik kaldırıldı. Lozan Barış Konferansı’ndan sonra, 11 Ağustos 1923 tarihinde toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yeniden Başkan olarak seçildi. 9 Eylül 1923 tarihinde kurduğu Cumhuriyet Halk Partisi’nin Genel Başkanlığı’na seçildi.

29 Ekim 1923’de Cumhuriyet’in ilân edildiği gün, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı oldu. Dört dönem üst üste seçildiği bu görevi sırasında, modern Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin temellerini sağlamlaştırdı ve Atatürk İnkılâbı olarak isimlendirilen büyük Türk İnkılâbını gerçekleştirdi. Dünya barışı ve bölgesel barışa önderlik etti. Esir ülkelerin istiklâl mücadelelerine örnek oldu.

10 Kasım 1938’de ölümüne kadar olduğu gibi, ölümünden sonra da bütün dünyada istiklâl için mücadelenin ve barışın sembolü oldu.

Başbakanı Olduğu Hükûmetler ve Görev Zamanları

Muvakkat İcra Encümeni 25.04.1920 03.05.1920

1. İcra Vekilleri Heyeti 03.05.1920 24.01.1921

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:57

Fevzi ÇAKMAK (1876-1950)

1876 yılında İstanbul’da doğdu. 1895 yılında Teğmen rütbesi ile Harp Okulu’nu bitirdikten sonra, aynı yıl girdiği Harp Akademisi’ni 1898 yılında bitirerek Kurmay oldu.

Ordunun çeşitli kademelerinde karargah ve birlik komutanlığı görevlerinde bulundu. 1914 yılında Tümgeneralliğe yükseldi. Çeşitli birliklerde Kolordu Komutanlığı, Anafartalar Grup Komutanlığı ve Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu. 6 Ocak 1918 tarihinde Genelkurmay Başkanlığına atandı. 28 Temmuz 1918 tarihinde Korgeneralliğe yükseldi. 27 Mayıs 1919 tarihine kadar bu görevi yürüttü. 1 nci Ordu Müfettişliği’nden sonraki Harbiye Nazırlığı görevinden 21 Nisan 1920 tarihinde istifa ederek Anadolu’ya geçti. Millî Savunma Bakanlığı ve İcra Vekilleri Heyeti Reisliği (Başbakanlık) yaptı.

3 Nisan 1921 tarihinde Orgeneral, 31 Ağustos 1922 tarihinde de Büyük Zafer’in kazanılmasındaki yüksek hizmetlerini takdiren Mareşalliğe terfi ettirildi. 12 Temmuz 1922 - 3 Mart 1924 tarihleri arasında Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekilliği, 3 Mart 1924 tarihinden 12 Ocak 1944 tarihine kadar Genelkurmay Başkanlığı yaptı. 12 Ocak 1944 tarihinde yaş haddinden emekli oldu. 12 Nisan 1950 tarihinde vefat etti.

Fransızca, İngilizce ve Almanca bilen Fevzi Çakmak, evli ve 2 çocuk babasıdır.

Başbakanı Olduğu Hükûmetler ve Görev Zamanları
2. İcra Vekilleri Heyeti 24.01.1921 19.05.1921

3. İcra Vekilleri Heyeti 19.05.1921 09.07.1922

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:57

Ali Fethi OKYAR (1880-1943)

1880 yılında Pirlepe’de doğdu. İyi bir öğrenim gördü. Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’nde Mustafa Kemal ile beraber çalıştı. 1908 yılında Paris’te Ataşemiliter olan Fethi Bey, Trablusgarp Savaşı çıkınca Paris’ten ayrıldı, Afrika’da yapılan savaşlara katılmak üzere Trablusgarb’a geçti. 1912 yılında Manastır Milletvekili, 1913 yılında İttihat ve Terakki Genel Merkezi’ne üye ve Genel Sekreter seçildi. Meclis-i Mebusan’ın feshinden sonra Sofya Elçisi, 1917 yılında da Dahiliye Nazırı oldu.

1919 yılında İttihat ve Terakki yöneticileri ile birlikte Malta’ya sürüldü. 1921’de İstanbul Milletvekili olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne katıldı ve Fevzi Çakmak Hükûmeti’nde İçişleri Bakanı oldu. 4 Ağustos – 27 Ekim 1923 tarihleri arasında 5. İcra Vekilleri Heyeti Reisliği (Başbakanlık) yaptı. Cumhuriyetin ilânı sırasında yaşanan kabine buhranı üzerine Başbakanlıktan ayrıldı.

Mustafa Kemal’in Cumhuriyetin ilânına karar verdiği sırada, O’nun yanında bulunmuş ve Meclis’te takip edilecek çalışma şeklini beraberce tespit etmişlerdir. Fethi Bey, Cumhuriyetin ilânından sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı seçildi. 1924 yılında Başbakanlığa seçilen Fethi Okyar, Şubat 1925’te başlayan Şeyh Said isyanı sırasında Başbakanlıktan ayrıldı.

Aynı yıl Paris Büyükelçisi oldu. Büyükelçi olarak çalıştığı Paris’ten, 1930 yılında dinlenmek için yurda gelen Fethi Okyar’a Mustafa Kemal tarafından yeni bir parti kurması teklifi yapılması üzerine, Serbest Cumhuriyet Fırkası’nı kurdu. Ancak bazı olaylar sebebiyle 17.11.1930’da parti feshedildi. Okyar, 1934 yılında Londra Büyükelçisi, 1939-1942 yılları arasında milletvekili seçildi ve bir süre Adalet Bakanlığı yaptı. 1943 yılında vefat etti.

Fransızca ve İngilizce bilen Fethi Okyar, evli ve 2 çocuk babasıdır.

Başbakanı Olduğu Hükûmetler ve Görev Zamanları
5. İcra Vekilleri Heyeti 14.08.1923 27.10.1923

3. T.C. Hükûmeti 22.11.1924 03.03.1925

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:57

1884 yılında İzmir’de doğdu. İlk ve orta öğrenimini Sivas’ta tamamladıktan sonra Mühendishane İdadisini (Askerî Lise) bitirdi.

1903 yılında Kara Harp Okulu’ndan, 1906 yılında Harp Akademisi’nden mezun olarak, ordunun çeşitli kademelerinde görev yaptı.

1910-1913 yılları arasında Yemen İsyanı’nın bastırılması harekâtına katıldı. Bu ve bundan önceki görevlerinde hudut problemleri ve asilerle yapılan anlaşmalarda başarılı hizmetleri ve meslekî özellikleriyle dikkati çekti.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Kafkas Cephesi’nde Kolordu Komutanı olarak Atatürk’ün emrinde çalıştı ve öğrencilik yıllarından beri devam eden dostlukları ile devletin geleceği hakkında ortak fikirleri gelişti. Suriye Cephesi’nde savaştı; Millî Mücadele sırasında Atatürk’ün en yakın silâh arkadaşı olarak çalıştı. Edirne milletvekilliği ve bakanlık yaptı. Albay İsmet Bey, mebusluk ve bakanlık da uhdesinde kalarak Garp Cephesi Komutanlığı’na getirildi. 25 Ekim 1920 tarihinden sonra Batı Cephesi Komutanı olarak Çerkez Ethem isyanını bastırdı. Birinci ve İkinci İnönü Savaşlarını yönetti. Tuğgeneral rütbesine yükseldi.

Sakarya Meydan Savaşı ve Büyük Taarruz’dan sonra kazanılan zafer üzerine Mudanya Mütarekesi’nde Büyük Millet Meclisi’ni temsil etti. Lozan Barış Konferansı’na Dışişleri Bakanı ve Türk Heyeti Başkanı olarak katıldı. 24 Temmuz 1923’te Lozan Andlaşması’nı imzaladı.

Cumhuriyetin ilânından sonra 1923-1924 yıllarında ilk hükûmette Başbakan olarak görev aldı, 1924-1937 yılları arasında bu görevini sürdürdü.

İnönü, Atatürk İnkılâplarının gerçekleşmesinde ve Türkiye Cumhuriyeti’nin sağlam temeller üzerine oturtulmasında Atatürk’ün en yakın mesai arkadaşıydı.

Atatürk’ün ölümünden sonra, 1938 yılında, TBMM tarafından Türkiye’nin ikinci Cumhurbaşkanı olarak seçildi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye’yi savaş felâketinin dışında tutmayı başardı. Savaştan sonra çok partili siyasî rejime geçilmesinde en büyük destek oldu. 1950 yılında, yapılan seçimleri kaybettikten sonra, 1960 yılına kadar Ana Muhalefet Partisi Başkanı olarak siyasî yaşamını sürdürdü. 27 Mayıs harekâtından sonra Kurucu Meclis üyeliğine seçildi ve 10 Kasım 1961 tarihinde Başbakanlığa atandı.

1965 yılında bu görevden ayrıldıktan sonra milletvekili olarak siyasî yaşamına devam etti, 1972 yılında Parti Genel Başkanlığı ve milletvekilliğinden istifa ederek, 1973 yılına kadar Anayasa gereğince Cumhuriyet Senatosu tabiî üyeliği görevinde bulundu. 25 Aralık 1973 günü vefat etti, Anıtkabir’de toprağa verildi.

Almanca, İngilizce ve Fransızca bilen İsmet İnönü, evli ve 3 çocuk babasıdır.

Başbakanı Olduğu Hükûmetler ve Görev Zamanları
1. T.C. Hükûmeti 30.10.1923 06.03.1924

2. T.C. Hükûmeti 06.03.1924 22.11.1924

4. T.C. Hükûmeti 04.03.1925 01.11.1927

5. T.C. Hükûmeti 01.11.1927 27.09.1930

6. T.C. Hükûmeti 27.09.1930 04.05.1931

7. T.C. Hükûmeti 04.05.1931 01.03.1935

8. T.C. Hükûmeti 01.03.1935 25.10.1937

26. T.C. Hükûmeti 20.11.1961 25.06.1962

27. T.C. Hükûmeti 25.06.1962 25.12.1963

28. T.C. Hükûmeti 25.12.1963 20.02.1965

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:58

1883 yılında Bursa’nın Gemlik ilçesi Umurbey köyünde doğdu. İlk ve orta öğreniminden sonra memuriyet hayatına atıldı. Adalet, reji ve bankacılık sahasında memuriyet görevlerinde bulundu. 1908 yılında İkinci Meşrutiyet’in ilânından sonra İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin çalışmalarına katıldı. Bu cemiyetin İzmir Şubesi Genel Sekreterliği’ni yaptı.

12 Ocak 1920 tarihinde toplanan son Osmanlı Mebusan Meclisi’ne Saruhan Sancağı Milletvekili olarak katıldı. Türk Millî Mücadelesi’nin başlaması ile birlikte Anadolu’ya geçerek bu harekete fiilen katıldı.

Millî Mücadele döneminde Batı Anadolu’da faaliyet gösterdi. Aynı zamanda Birinci Büyük Millet Meclisi’nde Bursa Milletvekili olarak görev aldı. 1921 yılında İktisat Vekili oldu.

Lozan Barış Konferansı’na müşavir göreviyle katıldı. 1923 seçimlerinden sonra İkinci Büyük Millet Meclisi’ne İzmir Milletvekili olarak girdi.

1924 yılında İş Bankası’nın kurulmasında önemli rol oynadı. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda mücadele adamı, politikacı ve iktisatçı olarak temayüz etti. 1937-1939 yılları arasında Başbakanlık yaptı. 1943 yılına kadar İzmir Milletvekili olarak siyasî hayatını sürdürdü.

Çok partili siyasî hayata geçilmesi üzerine 1946 yılında arkadaşları ile birlikte Demokrat Parti’yi kurdu ve başkanlığına getirildi. Partisinin 1950 seçimlerini kazanmasından sonra, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 22 Mayıs 1950 tarihinde Türkiye’nin üçüncü Cumhurbaşkanı seçildi. 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan askeri darbeyle bu görevinden uzaklaştırıldı.

15 Eylül 1961’de Yassıada Mahkemesi tarafından idama mahkum edildi. Cezası daha sonra müebbet hapse çevrildi. Yassıada’dan Kayseri Bölge Cezaevi’ne nakledilen Bayar, 7 Kasım 1964 tarihinde rahatsızlığı nedeniyle serbest bırakıldı. 22 Ağustos 1986 tarihinde İstanbul’da vefat etti.

Fransızca bilen Celal Bayar, evli ve 3 çocuk babasıdır.

Başbakanı Olduğu Hükûmetler ve Görev Zamanları
9. T.C. Hükûmeti 25.10.1937 11.11.1938

10. T.C. Hükûmeti 11.11.1938 25.01.1939
vbrep_register("57874")

DruqDeaLer · 08-10-2007, 11:58

1881 yılında İstanbul’da doğdu. Askeri Tıbbiyeyi doktor yüzbaşı olarak bitiren Refik Bey Almanya’da Berlin Askeri Tıp Akademisi’nde Brandenburg, Danzig, Spandou ve Scharite’de eğitim gördü.

Balkan Savaşı’nda Antalya’da ve Çatalca cephesinde kolera hastalığını önleyici çalışmalar yaptı. 1914 yılında atandığı Sahra Genel Sağlık Müfettiş Muavinliği sırasında Bakteriyoloji Enstitüsünü örgütleyerek tifo, dizanteri, veba ve kolera aşılarının, tetanos ve dizanteri serumlarının burada üretilmesini ve I. Dünya Savaşı boyunca ordu ihtiyacının karşılanmasını sağladı. Salgın hastalıklarla mücadelesini Hasankale’de cephe hizmetinde sürdürdü.

Tifüse karşı hazırladığı aşı, tıp literatürüne geçti ve I. Dünya Savaşında Alman ordusunda ve Kurtuluş Savaşı’nda kullanıldı. 1919’da 9. Kolordu Sağlık Müfettişi Muavinliği görevi ile Mustafa Kemal’in yanında Samsun’a çıkan Refik Bey, Erzurum’da Mustafa Kemal’in karargâhı dağıtıldıktan sonra Erzurum askeri hastanesi bulaşıcı hastalıklar servisi şefliğine atandı. Fakat bu görevi kabul etmeyerek ordudan ayrıldı. Erzurum ve Sivas Kongresi çalışmalarına katıldı.

1920 yılında Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Beyazıt Milletvekili olarak girdi. İkinci dönemden başlayarak üyeliğini İstanbul Milletvekili olarak sürdürdü. Aynı yıl Sağlık ve Sosyal Yardım (Sıhhat ve İçtimai Muavenet) Bakanı seçildi.

Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Sağlık Bakanı olan Refik Saydam, 14 yıl sürecek olan bu görevinde sağlık hizmetlerinin temellerini attı. 1924 yılında Ankara’da ve daha sonra Erzurum, Diyarbakır, Sivas ve diğer birçok ilde memleket hastaneleri, doğum ve çocuk bakımevleri açtı. Ayrıca bu konuda eleman yetişti*rilmesine önem vererek sağlık kursları, tıp öğrenci yurtları, 1928 yılında Hıfzıssıhha Enstitüsünü ve Mektebini, İstanbul ve Ankara’da verem savaş dispanserlerini kurdu.

1938’den sonra İçi#